Podróżowanie na drugi kraniec świata wiąże się nie tylko z kilku-, a czasami nawet kilkunastogodzinnym lotem, ale też z radykalną zmianą stref czasowych. To niestety oznacza jet lag. Co to takiego? Czy jest tak straszny, jak go malują? Jak sobie z nim radzić? Odpowiedzi na te i inne pytania o jet lag znajdziesz w naszym artykule.
Czym jest jet lag i jakie są jego przyczyny?
Jet lag, nazywany niekiedy zespołem nagłej zmiany stref czasowych, to nic innego jak zaburzenie działania zegara biologicznego. Odczuwasz pewne nieprzyjemności po każdej zmianie czasu z letniego na zimowy i odwrotnie? Jet lag jest czymś podobnym, ale na znacznie większą skalę.
Jeśli odbywasz długą podróż w kierunku równoleżnikowym, czyli wschód – zachód (np. lecisz z Krakowa do Azji), zmieniasz strefy czasowe, a Twój organizm nie nadąża z przystosowaniem się do nowych warunków. Nagły „przeskok” w czasie powoduje, że zakłócony zostaje rytm snu i czuwania, ale też przebieg innych funkcji organizmu, na przykład dobowy rytm wydzielania hormonów.
Nic więc dziwnego, że jet lag wywołuje szereg dolegliwości. Co ciekawe, będą one bardziej dokuczliwe, gdy podróż odbywa się na wschód niż w przypadku lotu na zachód.
Objawy jet lag
Ból głowy po locie samolotem? Niestety – to normalne. Przemieszczanie się z jednego krańca świata na drugi i przekraczanie stref czasowych może powodować różne dolegliwości, takie jak:
- zaburzenia snu,
- obniżenie koncentracji,
- senność,
- wyczerpanie,
- bóle głowy,
- kłopoty żołądkowe – np. biegunki, zaparcia, nudności,
- apatyczność.
Ich intensywność zależy oczywiście od różnicy czasu, ale też od indywidualnych predyspozycji oraz zachowania podczas podróży i przygotowania do niej.
Ile trwa jet lag?
Czasami potrzebujemy nawet 3-4 dni, aby nasz zegar biologiczny dostosował się do nowych warunków i abyśmy mogli w pełni cieszyć się urlopem, zazwyczaj jednak organizm potrzebuje mniej czasu – często wystarczą 24 godziny, aby wrócić do formy.
To, ile trwa jet lag, jest przede wszystkim uzależnione od liczby przekroczonych stref czasowych i kierunku lotu. Przyjmuje się, że lecąc na wschód, potrzebujemy tyle dni na zaadoptowanie się do nowych warunków, ile stref czasowych przekroczyliśmy, natomiast lecąc na zachód – o połowę mniej.
Sposoby na jet lag – jak mu zapobiegać i złagodzić symptomy?
Jet lag dotyka każdego, kto zmienia w krótkim czasie co najmniej trzy strefy czasowe. Nie da się go uniknąć – ale można go złagodzić.
Zaplanuj sen
Już na kilka dni przed wylotem warto zacząć przestawiać organizm na inne godziny funkcjonowania. Oznacza to między innymi przeprogramowanie snu.
Jeśli lecisz na wschód, na miejscu zastaniesz godzinę późniejszą niż u nas – dlatego warto zacząć trochę wcześniej chodzić spać i trochę wcześniej wstawać.
Na zachodzie natomiast godzina jest wcześniejsza niż w Polsce, dlatego jeśli wybierasz się w kierunku zachodnim, warto kłaść się do łóżka nieco później niż zwykle.
Zrelaksuj się przed podróżą
Postaraj się jak najwięcej wypoczywać i relaksować – nie tylko przed podróżą, ale także w trakcie lotu. Wypoczęty organizm znacznie lepiej radzi sobie zarówno z trudami długiej podróży, jak i z jet lagiem. Jeśli lecisz na wschód, warto przespać jak największą część lotu.
Przestaw zegarek
Kiedy już przekroczysz próg samolotu, przestaw zegarek na nową strefę czasową, w której docelowo się znajdziesz. To ułatwi ci przestawienie się na nowy rytm dobowy. Natomiast po przylocie na miejsce postaraj się jak najszybciej dopasować pory spożywania posiłków oraz wykonywanych aktywności do lokalnego czasu.
Zadbaj o odpowiednie nawodnienie
Pij dużo wody, ponieważ jej odpowiednia ilość spożyta w czasie lotu może zmniejszyć symptomy jet lagu po przylocie. Ponadto w samolocie panuje suche powietrze, więc tym bardziej trzeba pomyśleć o właściwym nawodnieniu. Z kolei alkohol raczej nie jest wskazany, gdyż prowadzić będzie do odwodnienia.
Ćwicz i spaceruj
Dostosuj czas wykonywania codziennych aktywności, w szczególności ćwiczeń sportowych i spacerów, do nowej strefy czasowej. To pomoże ci zaadaptować się do nowych warunków, w tym ułatwi przeprogramowanie snu, ponieważ intensywna aktywność fizyczna działa podobnie jak kawa – pobudza organizm.
Koniecznie też spaceruj po samolocie. Ruch w czasie lotu jest bardzo wskazany, gdyż wielogodzinna pozycja siedząca źle wpływa nie tylko na mięśnie, kręgosłup, ale i na naczynia krwionośne (zwłaszcza w nogach, które puchną i drętwieją).
Ubierz wygodną odzież
Podczas długiego lotu, jak i bezpośrednio po przylocie bardzo ważne jest to, aby czuć się komfortowo. Dlatego postaw na luźniejsze ubrania, nieblokujące ruchów, z miękkich tkanin. Warto też ubrać się „na cebulę”, ponieważ w samolocie jest raczej chłodno.
Tylko lekkie posiłki
Aby czuć się lepiej, postaw na lekkostrawne jedzenie. Po wielogodzinnym locie raczej nie warto sięgać po kawę lub alkohol (staniesz się bardziej senny i zmęczony lub przeciwnie – nadmiernie pobudzony), lepszym rozwiązaniem będą owoce i warzywa, dzięki którym organizm odzyska siły.
Nie forsuj się
Planując aktywności na pierwsze dni po przylocie, weź pod uwagę, że prawie na pewno jet lag wpłynie na twoje samopoczucie i formę, dlatego unikaj dużego wysiłku, ponieważ twój organizm będzie potrzebował czasu, aby zregenerować się i dostosować.
Nie stresuj się przyjazdem i powrotem z lotniska
Najwygodniejszym sposobem na dotarcie i powrót z lotniska – a zarazem takim, który nie dołoży ci więcej stresu – jest własne auto. Jeśli na lotnisko w Balicach wybierasz się samochodem, nie musisz martwić się o miejsce do zaparkowania. Dysponujemy parkingiem długoterminowym, a jego cennik dostępny jest w specjalnej zakładce. Prywatny, tani parking przy lotnisku Kraków-Balice jest doskonałym miejscem na to, aby auto bezpiecznie czekało na Twój powrót.
