Jet lag – co to jest i jak go uniknąć?

Jet lag to częsty problem przy długich podróżach, który może całkowicie zabrać przyjemność z wyjazdu. Sprawdź, co to jest jet lag, jak ułatwić organizmowi aklimatyzację i nastawić zegar biologiczny!

Jet lag – co to jest i dlaczego się pojawia?

Jet lag, nazywany niekiedy zespołem nagłej zmiany stref czasowych, to nic innego jak zaburzenie działania zegara biologicznego. Odczuwasz pewne nieprzyjemności po każdej zmianie czasu z letniego na zimowy i odwrotnie? Jet lag jest czymś podobnym, lecz o znacznie większej intensywności. W ogromnym uproszczeniu powodowany jest on niezgodnością Twojego wewnętrznego zegara biologicznego z godziną panującą w nowym miejscu.

Wiadomo już, co to jetlag, ale dlaczego się w ogóle pojawia? Jak sama nazwa wskazuje, jest on przede wszystkim spowodowany podróżami samolotowymi. Dla przykładu wylatujesz z Polski o 22:00, lecisz 12 godzin, lecz na miejscu jesteś nie o godzinie 10:00, lecz o 18:00. W takiej sytuacji rytm snu zostaje całkowicie zaburzony, a Twój organizm nie jest w stanie od razu przejść do porządku dziennego (sic!) nad drastyczną zmianą rytmu dobowego.

Rozchwianie dzieje się to nie tylko na płaszczyźnie psychicznej, ale i fizycznej, na przykład pod kątem hormonów. Nic więc dziwnego, że jet lag wywołuje szereg dolegliwości. Co ciekawe, będą one bardziej dokuczliwe, gdy podróż odbywa się na wschód niż w przypadku lotu na zachód. W tym pierwszym przypadku pierwszy dzień po lądowaniu jest bowiem znacznie skrócony. Podróżujący może mieć więc ogromny problem z adaptacją do nowych godzin snu i czuwania. Odpowiadający sobie na pytanie: co to jest jetlag, warto mieć to na uwadze.

Czytaj także: Pierwszy lot samolotem. Jak się do niego dobrze przygotować?

Jet lag – objawy. Jak go rozpoznać?

Ból głowy po locie samolotem nie jest jedyną dolegliwością związaną z jet lagiem. Przemieszczanie się z jednego krańca świata na drugi i przekraczanie stref czasowych może niestety powodować różne dolegliwości. Jakie są najbardziej charakterystyczne objawy jet lagu?

Jet lag – objawy, które występują najczęściej:

• zaburzenia snu i trudności w zasypianiu;
• obniżenie koncentracji;
• senność;
• wyczerpanie;
• bóle głowy;
• kłopoty żołądkowe – np. biegunki, zaparcia, nudności;
• apatyczność;
• problemy ze skupieniem, koordynacją ruchową i koncentracją.

Intensywność przypadłości zależy oczywiście od różnicy czasu, ale też od indywidualnych predyspozycji oraz zachowania podczas podróży i przygotowania do niej. Niektórym wystarczy jedna noc, by wrócić do normalnego funkcjonowania, inni natomiast będą zmagali się z negatywnymi objawami przez kilka dni. To właśnie dlatego nie da się dokładnie określić, ile mogą trwać nieprzyjemności związane z jet lagiem.

Kto jest najbardziej narażony na jet lag?

Skoro wiesz już, co to jest jetlag, warto zastanowić się nad tym, czy istnieją jakieś predyspozycje ku występowaniu tego efektu. Okazuje się, że większe problemy mają osoby, których organizmy ogólnie wolniej się regenerują. Nie chodzi tu jednak wyłącznie o seniorów, ale i osoby regularnie spożywające alkohol, będące w chronicznym stresie czy cierpiące na odwodnienie organizmu. Niska produkcja melatoniny przez organizm również oczywiście może być kolejnym kamyczkiem do ogródka.

Sprawdź także: Boarding – co to jest i jak przebiega krok po kroku?

Co ciekawe, według niektórych badań ranne ptaszki mogą mieć większe trudności z jet lagiem niż sowy, czyli osoby późno zasypiające i późno wstające. Paradoksalnie zaburzony cykl dobowy może w pewien pokrętny sposób pomóc w zwalczeniu jet lagu!

Sprawdzone sposoby na jet lag – jak złagodzić symptomy?

Wiedząc, co to jest jet lag i co go powoduje, łatwiej jest przyjmować jakąś strategię, by chociaż w najmniejszym stopniu pomóc sobie po lądowaniu. 

• Zaplanuj sen – już na kilka dni przed wylotem warto zacząć przestawiać organizm na inne godziny funkcjonowania i spania. Dzięki temu wejście w inny tok funkcjonowania i nowy rytm dobowy będzie o wiele prostsze.
• Zrelaksuj się przed podróżą – postaraj się jak najwięcej wypoczywać i relaksować – nie tylko przed podróżą, ale także w trakcie lotu. Wypoczęty organizm znacznie lepiej radzi sobie zarówno z trudami długiej podróży, jak i z jet lagiem.
• Zadbaj o odpowiednie nawodnienie – odpowiednia ilość wody spożyta w czasie lotu może zmniejszyć symptomy jet lagu.
• Ubierz wygodną odzież na lot – postaw na luźniejsze ubrania, nieblokujące ruchów, z miękkich tkanin. Warto też ubrać się „na cebulę”, ponieważ w samolocie jest raczej chłodno.
• Jedz tylko lekkie posiłki – aby czuć się lepiej, postaw na lekkostrawne jedzenie. Po wielogodzinnym locie raczej nie warto sięgać po kawę lub alkohol. Lepszym rozwiązaniem będą owoce i warzywa, dzięki którym organizm odzyska siły.
• Nie forsuj się – planując aktywności na pierwsze dni po przylocie, weź pod uwagę, że prawie na pewno jet lag wpłynie na twoje samopoczucie i formę. Unikaj więc dużego wysiłku czy intensywnej aktywności fizycznej – Twój organizm będzie potrzebował czasu, aby zregenerować się i dostosować do działania w trochę innych porach.
• Sięgnij po suplementację – sięgnięcie po melatoninę w tabletkach może przyspieszyć proces aklimatyzacji. Chociaż nie jest to środek, który uzależnia, jej przyjmowanie oraz dawkowanie warto skonsultować z lekarzem bądź farmaceutą w aptece.

FAQ – najczęściej zadawane pytania